Beschrijving
Inspiratie
Doggerland door de tijd heen
Tussen de Nederlandse kust en Groot-Brittannië ligt een verloren wereld: Doggerland. Wat we nu kennen als de Noordzee was de afgelopen miljoen jaar grotendeels droog land. Dit vruchtbare landschap was de thuisbasis van indrukwekkende rivieren, mammoeten, wolharige neushoorns en neanderthalers. Later leefden ook de voorouders van de moderne mens, de jager-verzamelaars, in dit gebied.
Doggerland, vlak voor onze kust, is een van de belangrijkste archeologische en paleontologische vindplaatsen ter wereld. Destijds kon je te voet van Nederland naar Engeland reizen via een delta waar de oude Rijn, Maas, Seine en Theems samenvloeiden tot een machtige waterweg.
De omvang van Doggerland veranderde in de loop der tijd. Tijdens warmere perioden stonden delen van het land onder water, en in de koudste ijstijden bedekte een ijsmeer het gebied. Maar meestal was het land droog, bedekt met graslanden waar kuddes mammoeten, rendieren en paarden rondzwierven. Roofdieren zoals wolven, sabeltandkatten en hyena's floreerden hier, naast menselijke jagers en verzamelaars.
Het meest vruchtbare deel van Doggerland was de riviervallei. Het was er groener en warmer dan op de omliggende vlaktes. In de winter bevroor de rivier, maar in de lente veroorzaakte het smeltende ijs overstromingen, waardoor de grond langs de oevers werd verrijkt. Dit creëerde een bloeiend ecosysteem voor planten en dieren. Het land verder van de rivier af was daarentegen kouder en kaler.
Neanderthalers woonden lange tijd in Doggerland, maar verlieten het gebied tweemaal tijdens extreme koude periodes. Na de laatste ijstijd keerden ze niet terug, maar zo'n 45,000 jaar geleden verkenden de eerste moderne mensen het gebied kortstondig. Het werd er echter al snel te koud voor permanente bewoning.
Zo'n 11,000 jaar geleden, tijdens het Holoceen, warmde het klimaat aanzienlijk op en veranderde Doggerland opnieuw. Destijds lag de zeespiegel 50 tot 60 meter lager dan nu, en vestigden zich moderne mensen in het gebied. Met zijn overvloedige voedselbronnen, bossen en wilde dieren was Doggerland een ideale plek om te wonen.
Langzaam maar zeker begon de stijgende zeespiegel, veroorzaakt door klimaatverandering, het landschap te veranderen. Aanvankelijk steeg het water snel, zo'n 5 cm per jaar, later vertraagde de stijging tot 1 cm per jaar. Er ontstonden stranden, kreken en zoutmoerassen, waardoor een landschap ontstond dat lijkt op de moderne Waddenzee. De bewoners pasten zich aan en schakelden over van jagen naar vissen, terwijl verder landinwaarts zoetwatermoerassen, rivieren en meren rijke jachtgebieden en eetbare planten boden.
De achteruitgang van Doggerland begon zo'n 9,000 jaar geleden toen een gletsjermeer in Canada doorbrak, wat een enorme tsunami langs de Noorse kust veroorzaakte. Deze ramp overstroomde een groot deel van het resterende land. Gedurende de volgende 2,000 jaar bleef de stijgende zeespiegel Doggerland opslokken, totdat duinen en zandbanken de vroege voorlopers vormden van de huidige kustbarrières.
Het lot van Doggerland herinnert ons eraan hoe dynamisch kustlijnen zijn. Net zoals Doggerland verdween, blijft de toekomst van onze eigen kusten onzeker in het licht van de aanhoudende klimaatverandering.
Geschreven door Elise Eekhout
Bekeken: 185
Reviews
Er zijn nog geen Beoordelingen.